W rejonie Gryz natrafiono na prawdopodobnie cmentarzysko, które archeolodzy wstępnie identyfikują jako jaćwieskie cmentarzysko ciałopalne.

To odkrycie ma szczególne znaczenie, ponieważ jest to kolejne stanowisko archeologiczne jaćwieskie odkryte na terenie Nadleśnictwa Olecko, co potwierdza historyczną gęstość osadnictwa tego ludu w regionie. Co więcej, to prawdopodobne cmentarzysko może być bezpośrednio powiązane z pobliskim grodziskiem jaćwieskim „Zamkowa Góra” w Dybowie.

Odkrycia artefaktów dokonał członek Gołdapskiego Stowarzyszenia Historycznego ARCHEO, co podkreśla znaczenie współpracy pasjonatów z profesjonalną archeologią. Wszystkie czynności prowadzone są w ścisłej współpracy z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Olsztynie, Delegatura w Ełku, co gwarantuje profesjonalną opiekę nad stanowiskiem.

Okno na Wczesne Średniowiecze (IX–XIII w.)

Wstępna analiza artefaktów datuje stanowisko na okres wczesnego średniowiecza (IX–XIII w.). Potwierdzają to analogie do zabytków znajdowanych w całej strefie południowo-wschodniego Bałtyku, ze szczególnym uwzględnieniem ugrupowań jaćwieskich. Zbliżone formą i zdobieniem przedmioty znane są z sąsiednich stanowisk, takich jak cmentarzysko w Krukówku czy grodziska w Jeglińcu i wspomnianej już Zamkowej Góry w Dybowie.

Stan zachowania przedmiotów wskazuje, że pochodzą one z miejsca pochówku, gdzie praktykowano ciałopalenie. Wiele z nich nosi ślady działania ognia i uległo silnym przekształceniom w wyniku topienia, co jest cenną wskazówką na temat jaćwieskich rytuałów pogrzebowych.

Szczególną uwagę archeologów przykuły najlepiej zachowane elementy:

Dwa dzwoneczki: Jeden o kształcie ośmiościennym zdobiony ukośnymi liniami, drugi to graniasto-kulisty okaz z zachowanym sercem.

Pierścień: Metalowa ozdoba z rozklepaną, dekorowaną romboidalną tarczą.

Sprzączka: Element ubioru z przywieszoną podłużną blaszką, połączoną nitem i zdobioną ornamentem punktowym.

Posłuchaj Historii!

Wydobyte dzwonki to jedne z najbardziej fascynujących obiektów. Aby lepiej poczuć klimat epoki, udostępniamy nagranie (załącznik poniżej)

W załączonym materiale możecie posłuchać, jak brzmią dzwoneczki, których analogie formą i zdobieniem są znane ze zbliżonego cmentarzyska w Krukówku. To dosłownie brzmienie jaćwieskiej historii!

Dalsze szczegółowe badania terenowe i materiałoznawcze pozwolą na dokładne doprecyzowanie chronologii i znaczenia tego odkrycia.

Konsultacji udzielili:

Iwona Lewoc z Fundacji Terra Desolata

dr Marcin Engel z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie

Zorjana Polenik z Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku